Żywe laboratorium: Lepszy dostęp do informacji fiskalnych dla drobnych rolników w niejasnym przekazie informacji

Okręg Giurgiu, Rumunia

Celem rumuńskiego żywego laboratorium było opracowanie innowacyjnych usług wsparcia i narzędzi, które poprawiłyby dostęp do wiarygodnych i aktualnych informacji finansowych dla małych plantatorów warzyw współpracujących w ramach spółdzielni w południowej Rumunii.

Kontekst, temat i grupa docelowa

Rumunia ma słaby i rozdrobniony system doradztwa rolnego, a drobnym rolnikom zwłaszcza trudno jest sprostać podstawowym obowiązkom ustawowym, których muszą przestrzegać, szczególnie gdy są one komplikowane z powodu częstych zmian w prawodawstwie. Wiele problemów związanych z sektorem małych gospodarstw rolnych, w tym niski poziom wydajności, niewielkie inwestycje i słaba absorpcja funduszy europejskich, wiąże się z brakiem odpowiednich wytycznych – w tym w kluczowej kwestii zarządzania finansami. Tymczasem wielu drobnych rolników (zwłaszcza tych, którzy chcą stać się bardziej komercyjni) odczuwa frustrację i pilną potrzebę poprawy swojej sytuacji. Taka sytuacja miała miejsce we wsi Vărăști położonej w powiecie Giurgiu, około 30 km od stolicy Bukaresztu.

Vărăști jest dobrze znane z posiadania innowacyjnej spółdzielni małych plantatorów warzyw (większość z nich ma mniej niż 1 ha), która jest aktywnie wspierana i promowana przez sieć supermarketów Carrefour, drugą co do wielkości sieć supermarketów w Rumunii. Carrefour odegrał kluczową rolę w założeniu spółdzielni i do tej pory jest jej głównym klientem, rzekomo pozyskując w ostatnich latach prawie 40% świeżych produktów z tej spółdzielni do sprzedaży w sklepach w całej Rumunii.

Liczba członków w spółdzielni Vărăști szybko rosła w pierwszych latach jej działalności, a jej członkowie w dużej mierze korzystali ze wsparcia doradców ogrodniczych gwarantowanych przez Carrefour. Jednak wraz ze wzrostem produkcji mieli coraz większe trudności z nadążaniem za rosnącym obciążeniem administracyjnym związanym z prowadzeniem własnych firm, zachodzącymi zmianami przepisów finansowych oraz ogólnym brakiem umiejętności w zakresie przedsiębiorczości i zarządzania biznesem.

W trakcie konsultacji z osobami zarządzającymi spółdzielnią zidentyfikowano wyraźną i pilną potrzebę czytelnych i aktualnych wskazówek dotyczących zarządzania finansami, w tym prostych wskazówek krok po kroku w szczególnie ważnej kwestii sporządzania rocznych zeznań podatkowych.

Partner i osoba kontaktowa

Highclere Consulting (HCC)

Raluca Barbu, raluca@highclere-consulting.com

HCC to prywatna firma konsultingowa z siedzibą w Braszowie w Rumunii. Założona w 2006 roku firma świadczy bezpośrednie usługi doradcze, szkoleniowe oraz przeprowadza analizę polityki na rzecz organizacji rządowych i pozarządowych w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich i zrównoważonego rolnictwa w Europie Południowo-Wschodniej.

highclere-consulting.com

Historia żywego laboratorium

HCC miała doświadczenie w pracy z drobnymi rolnikami z okręgu Giurgiu podczas projektu Horyzont 2020 SALSA(www.salsa.uevora.pt). W tym okresie zaobserwowano, że społeczność Vărăști była szczególnie otwarta na wdrożenia koncepcji żywego laboratorium AgriLink, ponieważ istniał w niej silny duch współpracy wiążący się z bardzo szczególnym wyzwaniem, które miało bezpośredni wpływ na rentowność i jakość życia drobnych wiejskich plantatorów warzyw.

Żywe laboratorium rozpoczęło się od kompleksowej oceny potrzeb przeprowadzonej na początku 2018 roku. Następnie postanowiono aby żywe laboratorium skoncentrowało się na: • Budowaniu kontaktów między najbardziej zmotywowanymi i aktywnymi członkami spółdzielni Vărăști a odpowiednimi ekspertami w celu zdefiniowania i współtworzenia broszury zawierającej proste wskazówki dotyczące zarządzania finansami dla małych plantatorów warzyw. • Rozpowszechnianiu tych wskazówek wśród jak największej liczby ze 150 członków spółdzielni Vărăști • Rozprowadzaniu kopii broszury z wytycznymi finansowymi w innym regionie Rumunii wśród innych typów rolników.

W 2018 r. odbyły się liczne spotkania w społeczności Vărăști, a członkowie spółdzielni byli zachęcani do otwartej i szczegółowej dyskusji na temat konkretnych wyzwań, z jakimi musieli się zmierzyć w zarządzaniu finansowymi aspektami ich działalności. Uczestnikom żywego laboratorium przedstawiono bardzo doświadczonego doradcę finansowego z innego regionu Rumunii, który przy wsparciu zespołu HCC pracował bezpośrednio z plantatorami warzyw w celu opracowania pierwszej wersji przewodnika finansowego. Podczas tego procesu dołożono wszelkich starań, aby dostosować i sformułować treść poradnika zgodnie z konkretnymi potrzebami producentów warzyw.

Na przełomie 2018 i 2019 roku przewodnik finansowy został sprawdzony wśród członków spółdzielni podczas szkoleń partycypacyjnych i w trakcie sesji poświęconym informacji zwrotnej. Ponad 75% drobnych plantatorów warzyw, którzy brali udział w tym procesie, poprawnie złożyło roczne deklaracje podatkowe za 2019 rok.

Zdobyta wiedza

Dostęp do jasnych informacji i porad ekspertów
Drobni rolnicy w Rumunii szukają jasnych informacji, które są przekazywane prostym językiem. Doceniają również możliwość omówienia swoich problemów i pytań bezpośrednio z ekspertami bez obawy, że zostaną ukarani. Nowością w podejściu żywego laboratorium dla hodowców warzyw w Vărăști była możliwość zarówno szybkiego dostępu do niezbędnych informacji, jak i wsparcia eksperckiego – plus wynik (dokument z wytycznymi), który nadal ich wspierał po zakończeniu żywego laboratorium.

Stowarzyszenie i zaangażowanie
Drobnych rolników można łatwiej zaangażować dzięki innowacyjnym narzędziom i usługom doradczym, gdy są zrzeszeni w spółdzielniach. Co więcej, kiedy wyczuwają/doświadczają zarówno indywidualnej, jak i zbiorowej pożyteczności z otrzymanych informacji, są również skłonni zapłacić za te usługi. Zaobserwowano to w Vărăști

Bez komplikacji
Poradnik finansowy współtworzony w rumuńskim żywym laboratorium był bardzo przydatnym i skutecznym narzędziem doradczym dla drobnych plantatorów warzyw w Vărăști. Nic podobnego nie było dla nich dostępne! Mimo swojej prostoty był wyraźnie nowatorski. Nie należy lekceważyć potęgi prostoty!

Powtarzalność
Metoda żywego laboratorium jest bardzo elastyczna i z czasem mogłaby zostać w bardzo prosty sposób rozszerzona na inne części Rumunii i inne sektory w celu dalszego rozwoju przewodnika finansowego. Kilka organizacji i przedsiębiorstw (Lokalne Grupy Działania LEADER, spółdzielnie zajmujące się produkcją mięsa i mleka, regionalni operatorzy turystyczni itp.) wyraziło zainteresowanie jego adaptacją i rozpowszechnianiem.

Więcej informacjio tym żywym laboratorium (w języku angielskim).

Practice Abstract 9 – Problem analysis in Living Lab: What is the value of an advisory service? – the case of a vegetable growers’ cooperative in Romania (Highclere Consulting)

Articles about Living Lab on HCC website:

Articles about Living Lab on AgriLink websites:

Naukowcy

Inne

Doradcy rolniczy

Decydenci polityczni

Rolnicy